Aydınlatma çoğu zaman duvarlar sıvanırken, koltuğun ya da yemek masasının nereye konacağına karar verilmeden çok önce sabitlenir. Sonuç tanıdıktır: boş zeminin üzerinde sallanan bir sarkıt, oturan misafirin gözüne doğrudan vuran bir spot, yakınında priz olmayan bir okuma berjeri.
Mimari, mobilya ve ışık tek bir sistem gibi çalışır. Mimari sabit noktaları belirler, mobilya insanların nerede oturup nereden yürüyeceğine karar verir, ışık da mobilyayı takip etmelidir. Bu yazı, kendi kat planınızda kullanabileceğiniz bir planlama sırası ve tipik ölçüler veriyor.
Önce yeri değişmeyenlerle başlayın
Tek bir armatür seçmeden önce odayı ölçekli çizin ve sabit unsurları işaretleyin:
- pencereler ve cam kapılar; hangi yöne baktıkları ve öğleden sonra güneşin nereye düştüğü;
- kapılar, açılma yönleri ve aralarındaki ana yürüme yolları;
- tavan yüksekliği, kirişler, asma tavan bölümleri ve tavan seviyesindeki değişimler;
- kolonlar, radyatörler, gömme dolaplar ve mevcut prizler.
Büyük parçaların nereye gidebileceğini bu noktalar belirler. Koltuk genellikle ana manzaraya ya da şömineye bakar; sırtı bir duvara veya yürüme yoluna dönüktür ve hiçbir zaman bir kapının açılma alanına taşmaz. Ana geçişleri yaklaşık 90 cm genişlikte tutun; sirkülasyon düzeninin mobilya yerleşimini nasıl etkilediğini anlatan yazımız bu konuyu daha ayrıntılı ele alıyor.
Önce mobilyayı yerleştirin, sonra ışığı
Yerleşim netleştiğinde her tavan çıkışı ve yer prizi, odanın ortasına göre değil, gerçek bir mobilyaya göre konumlandırılabilir.
Yemek masasının üzerinde
Sarkıt lamba odanın değil, masanın ortasına aittir. Yaygın bir kural, onu masa yüzeyinden 75–85 cm yukarıda asmaktır; böylece oturanlar birbirini lambanın altından görebilir. Uzun dikdörtgen bir masada lineer bir armatür ya da iki-üç sarkıttan oluşan bir sıra iyi sonuç verir; armatür uzunluğunu masanın yaklaşık yarısı ile üçte ikisi arasında tutun ve her iki uçtan en az 15 cm içeride bitirin. Yemek masalarımız arasından seçim yapıyorsanız, elektrikçi tavan noktasını sabitlemeden önce modeli ve ölçüyü netleştirin; örneğin bir Serenity yemek masası.
Koltuk ve berjerlerin çevresinde
Oturma alanları ışığı yukarıdan değil, yandan ister. Koltuğun bir ya da iki ucuna ve okuma için düşünülen her berjerin yanına bir masa lambası veya lambader planlayın. Okuma lambası, abajurunun alt kenarı yerden yaklaşık 100–110 cm yükseklikte, yani oturan birinin omuz hizasında olduğunda işe yarar. Örneğin bir köşeye konan Lichfield berjer, bir metre içinde kendi prizine ihtiyaç duyar. Koltuk odanın ortasında duruyorsa altına bir yer prizi koyun; böylece zeminden kablo geçmez.
Her birinin bir görevi olan üç katman
Tek bir tavan armatürüyle aydınlatılan oda düz görünür. Üç katman planlayın ve her birini ayrı bir anahtara ya da dimmere bağlayın:
- Genel aydınlatma odayı eşit biçimde doldurur: tavandaki gizli ışıktan gelen dolaylı ışık, duvar aplikleri ya da geniş açılı birkaç spot.
- Görev aydınlatması belirli bir işe hizmet eder: masanın üzerindeki sarkıt, oturma alanının yanındaki okuma lambaları, mutfak tezgâhının üzerindeki ışık.
- Vurgu aydınlatması yüzeyleri ve objeleri öne çıkarır: bir tablo, taş bir duvar, bir büfenin üstü.
Gömme spotlar oturan birinin başının tam üzerine gelmemelidir; onları yürüme yollarının üzerine ya da duvardan yaklaşık 30–60 cm uzağa yerleştirin, böylece insanları değil duvarı aydınlatırlar. Ricco büfe gibi bir büfe doğal bir vurgu noktasıdır: üstündeki duvara yönelen tek bir spot ya da üzerine konan bir lamba, odaya karanlıkta ikinci bir odak kazandırır.
Işık deriyi, ahşabı ve mermeri nasıl değiştirir
Aynı malzeme farklı lambalar altında çok farklı görünebilir; bu yüzden yüzeyleri, gerçekte birlikte kullanılacakları ışık altında değerlendirin.
- Renk sıcaklığı. Sıcak beyaz (2700–3000 K) deri kahvelerini, konyak tonlarını ve sıcak ahşap tonlarını canlı tutar. Nötr beyaz (4000 K) mutfaklara ve çalışma alanlarına uyar, ama sıcak renkli derileri gri ve cansız gösterebilir.
- Renk sunumu. CRI değeri 90 ve üzeri olan lambalar deri ve kumaş renklerini daha doğru gösterir.
- Açı. Yüzeyi alçak bir açıyla sıyıran ışık dokuyu ortaya çıkarır. Bu, taş bir duvarda ya da grenli bir deride hoş durur, ama sıvadaki her pürüzü de gösterir.
- Parlaklık. Cilalı mermer ve lake yüzeyler spotları parlak noktalar olarak yansıtır. Spotları eksen dışına yönlendirin ya da bu yüzeylerin üzerinde difüzörlü armatürler kullanın.
Alçak tavanlar ve kompakt alanlar
Tavan alçak olduğunda sarkıt lamba görüş hattını kesebilir ya da geçişi engelleyebilir. Bu durumda ışık tavanın içine taşınır: gömme lineer armatürler, aydınlatılmış bir panel ya da ışığı yukarı veren bir gizli ışık bandı. Yatlarda bu bir standarttır. Sitdesign'ın çalıştığı Bilgin Yachts projelerinden AL REEM yatının yemek alanı, sarkıt bir armatür yerine aynalı ve aydınlatılmış bir tavanın altında yer alır; bu, alanı açık tutarken masayı yine merkez olarak işaretler. Aynı fikir kompakt dairelerde de işe yarar: yemek masasına ya da oturma grubuna göre boyutlandırılmış aydınlatmalı bir tavan girintisi, o alana kendi sınırını verir.
Sonradan düzeltme gerektirmeyen bir planlama sırası
- Odayı tüm sabit mimari noktalarıyla birlikte ölçekli çizin.
- Mobilyayı gerçek ölçüleriyle yerleştirin. Kataloğumuzda standart modeller vardır; talep üzerine özel ölçü yapılabilir.
- Tavan çıkışlarını odanın ortasına değil, hizmet ettikleri mobilyanın üzerine konumlandırın.
- Her lamba konumu için duvar ve yer prizi ekleyin.
- Her katman için renk sıcaklığına ve dimmerlere karar verin.
- Sipariş vermeden önce döşeme renklerini planladığınız ışık altında kontrol edin.
Son adım kolayca atlanır ve sonradan düzeltmesi zordur. Her Sitdesign parçası Büyükçekmece, İstanbul'daki kendi fabrikamızda el yapımı olarak üretilir ve hakiki derilerimiz 76 renkte sunulur; bu yüzden bir numuneyi kendi lambalarınızın altında görmek kararı hızla netleştirir.
Kat planınızı ve düşündüğünüz parçaları iletişim sayfamız üzerinden bize gönderin; ölçüler, talep üzerine deri numuneleri ve fiyat teklifiyle size dönüş yapalım.
